Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας
Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί μία από τις ελάχιστες μορφές καρκίνου που μπορούν να προληφθούν σχεδόν στο 100%, εφόσον διαγνωστούν έγκαιρα οι προκαρκινικές αλλοιώσεις. Στο ιατρείο μας, πιστεύουμε ακράδαντα ότι η υπεύθυνη ενημέρωση και ο τακτικός προληπτικός έλεγχος με ποικίλα είδη τεστ, αποτελούν το ισχυρότερο «όπλο» κάθε γυναίκας για τη διασφάλιση της υγείας της.
1. Αίτια & Παράγοντες Κινδύνου
Ποιο είναι το κύριο αίτιο εμφάνισης;
Η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών (άνω του 99%) οφείλεται σε εμμένουσα λοίμωξη από υψηλού κινδύνου τύπους του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Ο HPV μεταδίδεται πολύ εύκολα με τη σεξουαλική επαφή.
Ποιοι άλλοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;
- Κάπνισμα: Διπλασιάζει τον κίνδυνο, καθώς εξασθενεί την τοπική ανοσία του τραχήλου.
- Εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα: (π.χ. λήψη ανοσοκατασταλτικών, λοίμωξη HIV).
- Μη τακτικός προληπτικός έλεγχος: Η απουσία τακτικού Τεστ Παπανικολάου, Thin prep, ή HPV DNA test.
2. Συμπτώματα & Διάγνωση
Ποια είναι τα ύποπτα συμπτώματα;
Στα αρχικά στάδια, η νόσος είναι εντελώς ασυμπτωματική. Όταν εμφανιστούν συμπτώματα, τα πιο συχνά είναι:
– Αιμόρροια μετά τη σεξουαλική επαφή (επαφή-αιμορραγία).
– Σταγονοειδής αιμόρροια ανάμεσα στις περιόδους ή μετά την εμμηνόπαυση.
– Δύσοσμες ή ασυνήθιστες κολπικές εκκρίσεις.
– Πυελικός πόνος ή πόνος κατά τη διάρκεια της επαφής.
Πώς γίνεται η πρόληψη και η διάγνωση;
Τεστ Παπανικολάου (Pap test):
Ανιχνεύει κυτταρικές αλλοιώσεις (προκαρκινικές βλάβες / CIN) στον τράχηλο πριν εξελιχθούν σε καρκίνο.
HPV DNA Test:
Ανιχνεύει την παρουσία των στελεχών υψηλού κινδύνου του ιού HPV στον τράχηλο.
Κολποσκόπηση & Βιοψία:
Διενεργείται αν βρεθούν παθολογικά ευρήματα στο Παπ τεστ/HPV test για την επιβεβαίωση της διάγνωσης.- CINTEC:
Έλεγχος για την εκδήλωση του ιού στον τράχηλο
3. Πρόληψη & Θεραπεία
Πώς προλαμβάνεται ο καρκίνος του τραχήλου;
– Εμβολιασμός κατά του HPV: Ιδανικά πριν την έναρξη της σεξουαλικής ζωής (συνιστάται σε αγόρια και κορίτσια), αλλά προσφέρει όφελος και σε μεγαλύτερες ηλικίες εως την ηλικία των 45 ετών.
– Τακτικός προληπτικός έλεγχος: Συνδυασμός Pap test και HPV test σύμφωνα με τις οδηγίες του γυναικολόγου.
– Χρήση προφυλακτικού
– Διακοπή καπνίσματος
– Ισορροπημένη διατροφή, άσκηση, επαρκής ύπνος
Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές;
– Προκαρκινικές βλάβες (CIN 2/3): Αντιμετωπίζονται τοπικά και ανώδυνα με μικροεπεμβάσεις (π.χ. κωνοειδής εκτομή / LEEP) διατηρώντας τη μήτρα.
– Πρώιμος καρκίνος: Χειρουργική εξαίρεση (ριζική υστερεκτομή), ή διατήρηση γονιμότητας με χειρουργείο τραχηλεκτομής σε ειδικές περιπτώσεις.
– Προχωρημένα στάδια: Συνδυασμός ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας.
4. Εμβολιασμός Κατά του ιού HPV
Πόσο αποτελεσματικό είναι το εμβόλιο του HPV;
Το 9δύναμο εμβόλιο (Gardasil 9) προστατεύει από τα 9 συχνότερα στελέχη του ιού, τα οποία ευθύνονται για την πλειονότητα των περιστατικών καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, καθώς και για το 90% των γεννητικών κονδυλωμάτων. Η αποτελεσματικότητά του αγγίζει το 100% στην πρόληψη των προκαρκινικών βλαβών από τα συγκεκριμένα στελέχη όταν χορηγείται πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας.
Σε ποιες ηλικίες συνιστάται να γίνεται;
– Ηλικίες 9–14 ετών: Αποτελεί την ιδανική περίοδο εμβολιασμού για αγόρια και κορίτσια. Σε αυτές τις ηλικίες απαιτούνται μόλις 2 δόσεις (με μεσοδιάστημα 6–12 μηνών).
– Ηλικίες 15–45 ετών: Χορηγείται σε 3 δόσεις (στο μήνα 0, 2 και 6). Παρότι το μέγιστο όφελος επιτυγχάνεται πριν την έκθεση στον ιό, το εμβόλιο προσφέρει σημαντική προστασία ακόμη και σε μεγαλύτερες ηλικίες, έως 45 ετών, ή σε άτομα που έχουν ήδη νοσήσει από κάποιο στέλεχος του ιού.
Καλύπτεται το εμβόλιο από τα ασφαλιστικά ταμεία (ΕΟΠΥΥ);
Ναι, το εμβόλιο εντάσσεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και συνταγογραφείται με 100% κάλυψη (δωρεάν):
– Σε όλα τα παιδιά και εφήβους (αγόρια και κορίτσια) ηλικίας 9 έως 18 ετών.
– Σε ειδικές ομάδες υψηλού κινδύνου (π.χ. άτομα με ανοσοκαταστολή) ανεξαρτήτως ηλικίας.
– Σε γυναίκες που έχουν ήδη κάποια δυσπλασία στον τράχηλο, κατά περίπτωση
Καρκίνος του Τραχήλου της Μήτρας
Πρόληψη & Αιτιολογία:
Το 99.7% των περιστατικών σχετίζεται άμεσα με τον ιό HPV .
Αποτελεσματικότητα Εμβολίου:
Στις χώρες με υψηλή εμβολιαστική κάλυψη (>80%), οι προκαρκινικές βλάβες και οι καρκίνοι του τραχήλου στις νέες γυναίκες έχουν μειωθεί κατά άνω του 85-90%.
Στάδιο Διάγνωσης:
Στις αναπτυγμένες χώρες, λόγω των Pap test/HPV test και των κολποσκοπήσεων το 80% των αλλοιώσεων ανιχνεύεται σε προκαρκινικό στάδιο (CIN) πριν μετατραπεί σε καρκίνο.
Συχνές Ερωτήσεις
- Ο ιός HPV (Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων) σχετίζεται άμεσα με περίπου το 99,7% των περιστατικών καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Η πρόληψη της HPV λοίμωξης και η έγκαιρη ανίχνευση προκαρκινικών αλλοιώσεων είναι επομένως ιδιαίτερα σημαντικές.
- Ο εμβολιασμός κατά του HPV έχει συμβάλει σημαντικά στη μείωση των προκαρκινικών αλλοιώσεων και των περιστατικών καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Σε χώρες με υψηλή εμβολιαστική κάλυψη, άνω του 80%, έχει παρατηρηθεί μείωση άνω του 85–90% στις νέες γυναίκες.
- Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος με Pap test και HPV test, σε συνδυασμό με κολποσκόπηση όταν ενδείκνυται, επιτρέπει την ανίχνευση προκαρκινικών αλλοιώσεων (CIN) πριν εξελιχθούν σε διηθητικό καρκίνο. Στις αναπτυγμένες χώρες, περίπου 80% των αλλοιώσεων εντοπίζονται σε προκαρκινικό στάδιο.
