Σε ένα φυσιολογικό κύκλο, μετά την έμμηνο ρύση αρχίζει η ανάπτυξη ενός νέου ωοθυλακίου σε μια από της δύο ωοθήκες της γυναίκας. Το ωοθυλάκιο αυτό κάτω από την επίδραση των ορμονών, που φυσιολογικά παράγουν οι ωοθήκες, καθημερινά αναπτύσσεται μέχρι που περίπου την 12-16 μέρα του κύκλου, ανάλογα με τον κύκλο κάθε γυναίκας, σπάει. Δηλαδή έχουμε τη λεγόμενη ωορρηξία. Σε πολλές γυναίκες όμως η διαδικασία αυτή γίνεται κατά το ήμισυ. Αρχίζει να μεγαλώνει το θυλάκιο όμως επειδή η δράση των ορμονών δεν είναι σωστή, το θυλάκιο δεν σπάει με αποτέλεσμα ή να παραμένει πάνω στην ωοθήκη ή να αργεί πολύ να κάνει ωορρηξία. Μια γυναίκα μπορεί να έχει τη μία ή και τις δύο της ωοθήκες με πολυκυστική εμφάνιση. Η διάγνωση γίνεται κατά τον υπερηχογραφικό έλεγχο, όπου η ωοθήκη φαίνεται να έχει μέγεθος λίγο μεγαλύτερο από το φυσιολογικό και φέρει πολλές μικρές κύστεις. Η πολυκυστική εμφάνιση των ωοθηκών δεν προκαλεί κάποιο σύμπτωμα στη γυναίκα και συνήθως είναι τυχαίο εύρημα κατά την υπερηχογραφική εξέταση. Εφόσον έχει κάθε μήνα κύκλο δεν χρειάζεται να ακολουθήσει καμία θεραπεία.

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών είναι το πιο συνηθισμένο ορμονικό πρόβλημα στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Αφορά περίπου το 15-20℅ του γυναικείου πληθυσμού. Αποτελεί μια πολύπλοκη ενδοκρινολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλαπλών μικρών θυλακίων στις ωοθήκες, ορμονικές διαταραχές (υπερανδρογοναιμία) και συχνά διαταραχή της ωορρηξίας. Η διάγνωση δεν γίνεται αποκλειστικά με υπερηχογράφημα, αλλά βάσει των κριτηρίων Rotterdam, τα οποία απαιτούν τουλάχιστον δύο από τα τρία: ολιγο-/ανωορρηξία, κλινική ή βιοχημική υπερανδρογοναιμία και πολυκυστική μορφολογία ωοθηκών στο υπερηχογράφημα. Εκδηλώνεται με ποικιλία συμπτωμάτων .

Τα κυριότερα από αυτά είναι:

• Αραιομηνόρροια. Η γυναίκα δεν έχει σταθερό κύκλο. Είναι μεγαλύτερος των 35 μερών και μπορεί να φτάνει και τους 6 μήνες.Η διαταραχή της ισορροπίας των ορμονών μεταξύ LH και FSH. Στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών η LH γίνεται σχεδόν διπλάσια από την FSH.
• Υπογονιμότητα.
• Υπερανδρογοναιμία.
• Τριχοφυΐα. Κυρίως στο πρόσωπο , στο στήθος και στην πλάτη.
• Λιπαρότητα του δέρματος.
• Ακμή.
• Προβλήματα βάρους.
• Σακχαρώδη διαβήτη ή προδιαβήτη.
• Ανδροειδή τριχόπτωση.
•  

Έχει παρατηρηθεί ότι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών σχετίζεται με το μεταβολικό σύνδρομο. Μελέτες έχουν δείξει ότι το 20 ℅ των γυναικών με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών πάσχει και από το μεταβολικό σύνδρομο, κατά το οποίο έχουμε εμφάνιση υπέρτασης, σακχαρώδη διαβήτη, υπερχοληστεριναιμία και παχυσαρκία κεντρικού τύπου.

Συνήθως το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών συνδυάζεται με δύο ή τρία από τα παραπάνω συμπτώματα. Σπανιότερα με περισσότερα και σχεδόν ποτέ με όλα μαζί.