Αντισύλληψη
Η αντισύλληψη περιλαμβάνει μεθόδους και συσκευές που χρησιμοποιούνται για την πρόληψη της εγκυμοσύνης. Υπάρχουν διάφορες επιλογές, όπως τα αντισυλληπτικά χάπια, τα προφυλακτικά, τα ενδομήτρια σπειράματα (σπιράλ), τα εμφυτεύματα και οι ενέσεις. Οι μέθοδοι αυτές είναι αποτελεσματικές και ασφαλείς, επιτρέποντας τον έλεγχο της αναπαραγωγής και τον προγραμματισμό της οικογένειας. Η επιλογή της κατάλληλης μεθόδου εξαρτάται από τις ανάγκες και την υγεία της κάθε γυναίκας.
Τρόποι αντισύλληψης
Υπάρχουν πολλοί μέθοδοι αντισύλληψης. Το κάθε ζευγάρι διαλέγει τη μέθοδο που θα χρησιμοποιήσει ανάλογα με τις δυνατότητες και τις επιθυμίες του. Απαραίτητη είναι και η συνεργασία με τη γιατρό για την ανεύρεση της πιο κατάλληλης και πρακτικής μεθόδου. Θα πρέπει ακόμα να ληφθούν υπόψη ορισμένοι παράγοντες για την επιλογή της κατάλληλης μεθόδου κατά περίπτωση όπως:
Κίνητρα του ζευγαριού. Η ανάγκη αντισύλληψης μπορεί να είναι:
-Απόλυτη, όταν υπάρχουν σοβαρές παθήσεις σε έναν από τους δυο συζύγους από τις οποίες κινδυνεύει σοβαρά η υγεία τους ή όταν υπάρχουν φόβοι γεννήσεως παιδιού με σοβαρή κληρονομική πάθηση.
-Μεγάλη ανάγκη όταν υπάρχουν ήδη πολλά παιδιά και οι γονείς δεν επιθυμούν άλλα.
-Σχετική ανάγκη όταν το ζευγάρι επιθυμεί να αναστείλει προσωρινά μόνο τη γέννηση του παιδιού ή να ρυθμίσει το μεσοδιάστημα μεταξύ δυο παιδιών.
Ιατρικές ενδείξεις και πληροφορίες. Η επιλογή της μεθόδου αντισύλληψης θα εξαρτηθεί από το ιατρικό ιστορικό του ζευγαριού και ιδίως της γυναίκας, όπως π.χ. σε φλεγμονή της μήτρας δε θα συστηθεί η εφαρμογή σπειράλ ή σε διάφορες ανωμαλίες της περιόδου δε θα προτιμηθεί η μέθοδος του ρυθμού.
Εκτός από γυναικολογικό ιστορικό και το γενικό ιατρικό ιστορικό θα μας καθοδηγήσει στην επιλογή της μεθόδου. Έτσι σε περίπτωση μεγάλης παχυσαρκίας ή υπέρτασης, ιστορικού θρομβώσεων αντενδείκνυται η χορήγηση ανασταλτικών της ωορρηξίας.
Οικογενειακή και οικονομική κατάσταση. Η ανάγκη και το είδος της αντισύλληψης εξαρτάται από την οικογενειακή κατάσταση της γυναίκας. Η ανύπαντρη γυναίκα έχει μεγαλύτερη ανάγκη αντισύλληψης από μια παντρεμένη, ακόμα και η οικονομική κατάσταση του ζευγαριού παίζει σημαντικό ρόλο.
Ηθικές και θρησκευτικές πεποιθήσεις του ζευγαριού.
Έξεις και τρόποι ζωής, κοινωνικές συνήθειες: Αυτές θα καθορίσουν π.χ. πόσο εύκολη είναι η καθημερινή λήψη του αντισυλληπτικού ή ακόμη αν οι σεξουαλικές επαφές είναι τόσο συχνές ώστε να επιβάλλουν τη συνεχή, μόνιμη αντισύλληψη ή αν υπάρχει αποστροφή προς το ενδομήτριο σπείραμα.
Χαρακτηριστικά της αντισυλληπτικής μεθόδου: Τα χαρακτηριστικά της αντισυλληπτικής μεθόδου σε συνδυασμό με τους άλλους πέντε παράγοντες θα καθορίσουν την τελική επιλογή. Στη λήψη της αποφάσεως σημαντικό ρόλο θα παίξουν η αποτελεσματικότητα και οι παρενέργειες του αντισυλληπτικού.
Μέθοδοι αντισύλληψης
Υπάρχουν πολλοί μέθοδοι αντισύλληψης. Το κάθε ζευγάρι διαλέγει τη μέθοδο που θα χρησιμοποιήσει ανάλογα με τις δυνατότητες και τις επιθυμίες του. Απαραίτητη είναι και η συνεργασία με τη γιατρό για την ανεύρεση της πιο κατάλληλης και πρακτικής μεθόδου. Θα πρέπει ακόμα να ληφθούν υπόψη ορισμένοι παράγοντες για την επιλογή της κατάλληλης μεθόδου κατά περίπτωση όπως:
Μηχανικές μέθοδοι
1. Αντρικό προφυλακτικό χρησιμοποιείται σήμερα ευρύτατα σε όλο τον κόσμο.
Είναι συνθετικό ελαστικό που εφαρμόζεται πάνω στο πέος όταν βρίσκεται σε κατάσταση στύσεως. Συνήθως τα προφυλακτικά έχουν μια μικρή προεξοχή στην άκρη για την συγκράτηση του σπέρματος. Η κατασκευή του ελαστικού είναι τέτοια ώστε να εμποδίζει το σπέρμα να φτάνει στον κόλπο. Το προφυλακτικό είναι τελείως αβλαβές για τον άνδρα και τη γυναίκα. Είναι μέθοδος η οποία βασίζεται και εξαρτάται αποκλειστικά από τον άνδρα. Έχουν το πλεονέκτημα επίσης ότι παρέχουν ως ένα βαθμό προστασία για νοσήματα που μεταδίδονται σεξουαλικά. Υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι η συστηματική χρήση προφυλακτικών μπορεί να μειώσει την πιθανότητα αναπτύξεως καρκίνου του τραχήλου της μήτρας γιατί πιθανόν παρεμποδίζει την μετάδοση των ιών ή την δράση άλλων παραγόντων που βρίσκονται στο σμήγμα. Το κυριότερο μειονέκτημα του αντρικού προφυλακτικού είναι η μικρή του αποτελεσματικότητα. Μπορεί δηλαδή να σπάσει ή να κοπεί κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης. Επίσης εμποδίζει την πλήρη ικανοποίηση, απαιτεί διακοπή της σεξουαλικής πράξης για να τοποθετηθεί και ακόμα μερικά άτομα μπορεί να είναι αλλεργικά στη χρήση του. Όταν δεν υπάρχει μεγάλη ανάγκη αντισύλληψης, το προφυλακτικό αποτελεί την καλύτερη λύση. Το ποσοστό αποτυχίας του κυμαίνεται από 5%-15% και οφείλεται συνήθως στη μη καλή χρήση του..
2. Διάφραγμα (Γυναικείο προφυλακτικό) – Δεν είναι ευρέως διαδεδομένο
3. Ενδομήτρια σπειράματα
Τα ενδομήτρια σπειράματα είναι μικρά αντικείμενα από πλαστικό και μέταλλο (χαλκό, χρυσό) σε διάφορα σχήματα και μεγέθη που τοποθετούνται στο ενδομήτριο εμποδίζοντας την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου. Η τοποθέτηση του ενδομήτριου σπειράματος γίνεται μόνο από τον γυναικολόγο. Πριν τοποθετηθεί το σπείραμα είναι απαραίτητο να γίνει Test-Παπανικολάου. Επίσης πρέπει να ληφθεί το ιστορικό της γυναίκας ώστε να διερευνηθεί η ύπαρξη πρόσφατης λοίμωξης στην πύελο ή κάποιας σοβαρής αιμορραγίας. Επίσης είναι απαραίτητο να αποκλειστεί υπερηχογραφικά η ύπαρξη εγκυμοσύνης ή όγκων του τραχήλου ή του σώματος της μήτρας. Το ενδομήτριο σπείραμα μπορεί να τοποθετηθεί οποιαδήποτε ημέρα του κύκλου. Είναι όμως προτιμότερο η τοποθέτηση να γίνει κατά τη διάρκεια της έμμηνου ρύσεως. Έτσι δεν υπάρχει κίνδυνος να διακοπεί μια πιθανή εγκυμοσύνη και επίσης ο τράχηλος της μήτρας είναι πάντα πιο ανοιχτός, πράγμα που διευκολύνει την είσοδο του σπειράματος. Πέρα από την αποβολή του σπειράματος, οι παρενέργειες είναι αρκετά κοινές και όχι σοβαρές. Συνήθως εξαφανίζονται στο τέλος του πρώτου μήνα μετά την τοποθέτηση. Τα συμπτώματα αυτά είναι πόνοι περισσότερο ή λιγότερο δυνατοί ανάλογα με τους πόνους της περιόδου, και μεγαλύτερη απώλεια αίματος στην περίοδο κατά τους πρώτους μήνες. Επίσης κατά τους πρώτους 3 ή 6 μήνες μετά την τοποθέτηση του σπειράματος, ο κύκλος μπορεί να μην είναι σταθερός. Τα χάλκινα σπειράματα πρέπει να αλλάζουν κάθε δυο χρόνια. Η αποτελεσματικότητα του ενδομήτριου σπειράματος είναι μεγάλη. Η αποτυχία του είναι περίπου στις 2-5 κυήσεις σε 100 γυναίκες/έτη. Υπάρχει σπειράλ προγεστερόνης που χρησιμοποιείται σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας που βρίσκονται στην κλιμακτήριο και παρουσιάζουν αιμορραγίες ή σε γυναίκες που έχουν καρκίνο μαστού. Προκαλεί ατροφία του ενδομητρίου και έτσι δεν υπάρχει περίοδος ούτε αιμορραγία.